Natuurlijke zonnebrandcrème vs. Chemische zonnebrandcrème

Als je je huid goed wil beschermen tegen de straling van de zon is de beste oplossing een goede zonnebrandcrème. Veel en vaak smeren voorkomt verbranding en schade aan de huid. Maar een product dat je vaak op je lichaam smeert moet behalve zijn werk goed doen ook niet schadelijk zijn voor je huid. We leggen hier de verschillen tussen natuurlijke (= minerale) en chemische zonnebrandcrème voor je uit, zodat je een goede keuze kunt maken.

Inhoudsopgave

  • Wat is chemische zonnebrandcrème?
  • Wat is natuurlijke zonnebrandcrème?
  • Wat zijn de voordelen van natuurlijke zonnebrand ten opzichte van chemische zonnebrand?

Wat is chemische zonnebrandcrème?

Zonnebrandcrème beschermt je huid tegen de zonnestraling door het gebruik van filters. Crème die gemaakt wordt met chemische of synthetische filters trekt je huid in en absorbeert daar de straling. Ze werken dus van binnen uit in je lichaam. Omdat ze de huid binnendringen trekken er ook allerlei chemische stoffen je lichaam in. Ondanks dat de stoffen die erin zitten zijn goedgekeurd, zijn er al jaren veel vragen bij de eventuele schadelijkheid ervan voor je lichaam. Zo zijn er onderzoeken die tonen dat deze stoffen je bloed en zelfs moedermelk kunnen binnendringen. Bovendien kunnen de stoffen die erin zitten huidirritatie veroorzaken én schadelijk zijn voor oceaan en koraal. Een paar van deze schadelijke stoffen kun je herkennen aan namen als oxybenzone, octocrylene en avobenzone. Je kunt dit vinden bij de ingrediënten op de verpakking van het product.


Ook gebeurt er nog iets heel onhandigs als de synthetische beschermingsmoleculen met zonlicht in aanraking komen: ze vallen weer uiteen. Behalve dus de troep die erin kan zitten, kan de werking van het product ook weer verloren gaan, juist onder invloed van de zon. Dat is nu juist waartegen je jouw huid wil beschermen!

Wat is natuurlijke zonnebrandcrème?

Een natuurlijke zonnebrandcrème maakt gebruik van een mineraal filter. De crème trekt niet je huid in, maar creëert een laagje reflecterende moleculen op je huid dat functioneert als een soort spiegel. De schadelijke straling kaatst weer van je huid af en zo voorkom je dat de straling je huid in gaat en schade aanricht in de vorm van verbranding (en uiteindelijk zelfs schade aan je DNA). Bovendien bestaat een natuurlijke zonnebrandcrème voornamelijk uit natuurlijke ingrediënten, in tegenstelling tot de chemische crèmes. De ingrediënten trekken dus sowieso al minder snel je lichaam in, maar het kan ook veel minder kwaad als ze wel intrekken. De samenstelling is vaak heel mild voor je huid en veel van de natuurlijke ingrediënten bevatten zelfs eigenschappen die goed en verzorgend zijn voor je huid!

Witte waas

Misschien maak je je nog zorgen om de witte waas die eventueel kan ontstaan bij het smeren met natuurlijke zonnebrandcrème. Omdat je een laagje óp de huid creëert, kan die welbekende witte waas ontstaan. Sommige producten gaan dit tegen door gebruik te maken van Nano deeltjes die de witte waas-moleculen opbreken. Het gevolg is echter dat delen van de ingrediënten, waaronder ook de niet zo gezonde Nano deeltjes, alsnog je huid kunnen binnentrekken. Het liefst vermijd je dus toch ook producten met Nano deeltjes. Veel bedrijven doen doorlopend onderzoek naar een manier om de witte waas te verminderen, met steeds meer succes. Ze ontwikkelen recepten met bestanddelen die zorgen voor een goede smeerbaarheid waardoor de waas maar eventjes te zien is of zelfs helemaal niet.

Wat zijn de voordelen van natuurlijke zonnebrand ten opzichte van chemische zonnebrand?

Het gebruik van natuurlijke heeft dus zoals je hebt kunnen lezen veel voordelen ten opzichte van chemische/synthetische zonnebrand.

Zo hoef je je geen zorgen meer te maken om eventuele troep die je op je huid smeert én je lichaam in kan trekken. Het bevat bovendien geen chemische stoffen meer die in de oceanen terecht komen als je met je ingesmeerde huid gaat zwemmen. Beter voor je lijf én beter voor de natuur!

Welk huidtype heb ik? Kom er hier achter en ontdek hoe snel jouw huid verbrandt.

Om voor goede bescherming van je huid te kunnen zorgen is het belangrijk om te weten welk huidtype je hebt. Het ene huidtype heeft namelijk net iets meer en vaker bescherming nodig dan het andere of reageert anders op zonnebrand. Vind hier uit welk huidtype jij hebt én hoe je er het beste mee om kan gaan in de zon!

Inhoudsopgave

  • Huidtype 1 – Zeer lichte huid
  • Huidtype 2 – Lichte huid
  • Huidtype 3 – Licht getinte huid
  • Huidtype 4 – Getinte huid
  • Huidtype 5 – Donkere huid
  • Huidtype 6 – Donkere huid + zwart haar
  • Tips

Huidtype 1 – Zeer lichte huid

Je hebt een zeer lichte huid, lichtblond of rossig haar en grijs/blauwe ogen. Vaak heeft dit huidtype ook sproeten, die extra naar de oppervlakte komen bij aanraking met zonlicht. Als je dit huidtype hebt verbrandt je zeer snel, al na 5 tot 10 minuten. Je wordt ook voornamelijk rood en amper bruin. Doordat er weinig natuurlijke bescherming (melanine/pigment) in je huid aanwezig is, is het van groot belang je huid goed te beschermen. Vaak en royaal smeren is het recept voor jouw huid. De SPF (Sun Protection Factor) moet tenminste 25-30 zijn.

Huidtype 2 – Lichte huid

Je hebt een lichte huid, blond tot donkerblond haar en blauwe tot groenblauwe ogen. Ook dit type verbrandt snel, na zo’n 10 tot 20 minuten. Door de beperkte aanwezigheid van melanine/pigment in je huid gaat bruin worden langzaam en vereist dit dus redelijk wat uren in de zon zitten. Dit is niet zo goed voor je en brengt gevaren in de vorm van huidkanker en huidveroudering met zich mee, dus pas hiermee op en smeer goed en veel in, met een SPF van tenminste 20-25.

Huidtype 3 – Licht getinte huid

Je hebt een licht getinte huid, licht- tot donkerbruin haar en vrij donkere groen tot bruine ogen. Je verbrandt niet zo snel als de eerste twee huidtypen en pas na zo’n 15 tot 25 minuten in de zon. Je wordt wel gemakkelijk bruin, maar bedenk dat bruin worden een herstelreactie van je huid is. Dat er weinig of geen verbranding optreedt betekent dus niet dat je huid geen schade oploopt. Smeer je huid in met een minimale SPF van 15-20 en zoals voor elk huidtype eigenlijk geldt: smeer regelmatig en royaal.

Huidtype 4 – Getinte huid

Je hebt een getinte huid, donker haar en donkerbruine ogen. Dit huidtype verbrandt eigenlijk amper en pas na zo’n 30 minuten in de zon. De huid is van nature al bruiner en zal ook snel donkerder worden in aanraking met de zon. De SPF die aangeraden wordt is 10-15. Je huid kan nog steeds schade oplopen, ook al is het vrij onzichtbaar, en dus blijft het advies om goed en herhaaldelijk in te smeren als je de zon in gaat.

Huidtype 5 – Donkere huid

Je hebt een donkere huid, donker tot zwart haar en donkere ogen. Je verbrandt in principe niet en bruint heel makkelijk. Als je dit huidtype hebt en op een plek woont waar de zonkracht/straling vrij laag is, loop je echter weer meer risico op verbranding; je huid is dan ondanks de donkerdere kleur niet gewend aan hoge zonkracht. Bovendien hoeft verbranding en bruining dus niet per se zichtbaar te zijn. Je kunt het ook voelen in de vorm van een prikkelend, heet gevoel in je huid. Blijf je huid dus ook met huidtype 5 goed beschermen met een SPF van gemiddeld 10.

Huidtype 6 – Donkere huid en zwart haar

Je hebt een donkere huid, zwart haar en donkere ogen. Voor jouw huidtype geldt hetzelfde als type 5: je verbrandt in principe niet maar in een leefomgeving met lage zonkracht loopt deze kans weer op. Je huid bruint heel gemakkelijk en een SPF van 5-10 is voldoende voor jouw huidtype. Ondanks dat je minder verbrandt kan je huid nog steeds schade oplopen, dus blijf alert op verbranding, bijvoorbeeld door je bewust te zijn van het prikkelende, hete gevoel zoals omschreven bij type 5.

Tips

Tot slot is het nog goed om te weten dat de snelheid van verbranding ook afhankelijk is van de zonkracht. Deze wordt vaak genoemd bij het weerbericht en bij een zonkracht vanaf 5/6 is het verstandig om extra goed op te letten en je huid beter te beschermen. De zonkracht is in de zomer hoger.
Tussen 12.00 en 15.00 in de zomer is de zonkracht zo sterk, dat het beter is even in de schaduw te blijven. Je bent hier echter niet vrij van verbranding of bruining, dus blijf wel smeren.
Ook verbrandt een natte huid sneller en tast water de beschermingslaag van zonnebrandmiddel aan. Ben je dus op het strand of bij een zwembad: in dit geval extra vaak en veel smeren.

Nu je je huidtype weet kun je je zongedrag en smeergedrag hierop aanpassen en ben jij klaar voor de zon. Geniet, maar wel bewust en met mate!

Een gezonde bruine kleur van de zon bestaat niet

Bruinen, bakken, bronzen: in de zon liggen om een bruine, gebronsde kleur te krijgen is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. Maar het wordt ook steeds duidelijker dat hier veel gevaren aan zitten. Hoe zit dit precies en waarom is een bruine kleur van de zon ongezond?

Inhoudsopgave

  • Waarom is bruin worden ongezond?
  • In de zon liggen: wat zijn de nadelen?
  • Hoe kan je wél gezond bruin worden?

Waarom is bruin worden ongezond?

Wanneer je huid in aanraking komt met de straling van de zon, zet het automatisch een proces van bescherming in gang. Door de verbranding van je huid loop je namelijk DNA-schade op. Tijdens het herstellen en ter bescherming van deze schade maakt je huid meer melanine aan. Melanine kun je zien als eens soort ‘kleurstof’ van de huid. Wanneer er meer melanine aanwezig is wordt deze kleurstof, of pigment, donkerder van kleur. Hierdoor ben je beter beschermt tegen de straling van en verbranding door de zon. Ondanks dat je dan dus beter beschermd bent, blijft het in eerste instantie een reactie op de DNA-schade aan je huid.

“Dat is het moment waarop ‘bruin worden’ echt gevaarlijk kan worden”

Wanneer deze schade té groot wordt, wanneer je dus te vaak en te lang in de zon of onder de zonnebank hebt gelegen, kunnen er veranderingen (zogeheten mutaties) plaatsvinden in het DNA. Dat is het moment waarop ‘bruin worden’ echt gevaarlijk kan worden. Wanneer er namelijk mutaties in je DNA plaats gaan vinden, kunnen onbekende deeltjes zich gaan samenvoegen en zich uiteindelijk als huidkanker aandienen. De meest gevaarlijke variant hiervan heet maligne melanoom.

In de zon liggen: wat zijn de nadelen?

Het grootste nadeel van in de zon liggen is dus een heel serieus nadeel: de mogelijkheid dat je een vorm van huidkanker ontwikkelt. Sommige vormen zijn niet zo gevaarlijk, maar de variant hierboven, maligne melanoom, is agressief en dus wel gevaarlijk. Hij ontstaat uit zo’n groepje gemuteerde pigmentcellen. Omdat ze zich makkelijk verspreiden is de kans op uitzaaiingen naar andere delen van het lichaam best groot. Je kunt je voorstellen dat het daarom snel mis kan gaan, als de uitzaaiingen zich bijvoorbeeld naar de lymfeklieren of organen verplaatsen.

Huidveroudering


Behalve dus een verhoogde kans op huidkanker kan in de zon liggen ook het proces van huidveroudering versnellen. De straling UVA dringt diep door in de huid en tast het bindweefsel aan. In bindweefsel zitten onder andere de stoffen elastine en collageen, die zorgen voor een soepele en stevige huid. Wanneer deze stoffen minder aanwezig zijn krijg je de bekende verschijnselen van huidveroudering: rimpels, slappere huid, dunnere huid, een grauwere kleur en droge huid.

Hoe kan je wél gezond bruin worden?

Maar kun je dan helemaal niet lekker én gezond in de zon zitten? Zeker wel. Als je maar voor voorbereiding en bescherming zorgt. Allereerst is het goed om te weten welk huidtype je hebt. Lichte huidtypen lopen sneller verbranding en schade op dan donkerdere huidtypen. Dit heeft te maken met de hoeveelheid melanine/pigment die je huid van nature heeft, zoals we eerder in deze blog uitlegden. Wanneer je minder melanine/pigment in je huid hebt en dus een lichtere huidskleur hebt, is het belangrijk om eigenlijk zodra je de zon in gaat te beginnen met het smeren van een zonnebrandmiddel. Het liefst kies je ook een middel met een hogere SPF: de Sun Protection Factor. Zorg dat je het middel royaal op je huid aanbrengt. Geen klein laagje dus, want dan gaat de beschermingsfactor meteen een stuk omlaag.


Maar ook met een donkerdere huidskleur is het belangrijk om te smeren. De UVA-straling van de zon dringt tot diep in de huid door en daar vindt ook schade plaats, ongeacht hoeveel pigment er in bovenste huidlaag zit. Je hebt alleen door de donkerdere kleur van je huid net iets meer en langer natuurlijke bescherming.
Blijf tijdens het zonnen of het buiten zijn ook regelmatig bijsmeren om het effect van de bescherming in stand te houden. In de zomer is het bovendien verstandig om tussen 12.00 en 15.00 in de schaduw te blijven en beschermende kleding te dragen.

Hoe slecht is UV-straling nu echt voor je?

We houden er allemaal van: lekker bakken in de warme zon en een mooie gebruinde huid krijgen. Er wordt echter vaak gezegd dat de ultraviolette straling, of UV-straling, van de zon niet goed voor je is. Maar klopt dit wel? We hebben voor je uitgezocht hoe het precies zit, dus lees gauw verder.

Inhoudsopgave

  • Wat is UVA-straling?
  • Wat is UVB-straling?
  • Feiten & Fabels over UV-straling
  • Kan UV-straling door glas heen?

Wat is UVA-straling?

Ten eerste is het goed om te weten dat er verschillende soorten straling zijn, namelijk UVA-, UVB- en UVC-straling. De laatste, UVC, laten we even links liggen. Deze soort straling is wel schadelijk, maar komt niet door de ozonlaag heen en komt dus niet op onze huid terecht.
UVA-straling is de minst krachtige zonnestraling-soort. Op zich is het daarom de minst schadelijke straling voor je huid.

Zonlicht bevat echter wel 20 keer meer UVA- dan UVB-straling én dringt bovendien het diepst door in je huid, namelijk tot in de twee diepste lagen: de lederhuid (dermis) en het onderhuids bindweefsel (de diepste laag). Je hebt dit niet meteen door omdat UVA-straling zorgt voor een kortdurende en dus vaak niet-zichtbare bruining, maar omdat het zo diep in je huid doordringt, tast het wel je bindweefsel en zelfs je DNA aan. Het gevolg is dat je huid aan elasticiteit/soepelheid verliest en daardoor sneller oud wordt. Daarom zie je vaak dat mensen die veel in de zon hebben gezeten een meer gerimpelde en ‘stuggere’ huid hebben.


UVA-straling is ook de straling die het hele jaar door aanwezig is, ook in de winter en zelfs als het bewolkt is. Omdat je huid dus het hele jaar door kan worden blootgesteld aan UVA-straling, kun je je voorstellen dat de beschadiging vaak z’n gang kan gaan. Die twee diepste huidlagen doen bovendien ook nog langer over het herstellen van deze beschadiging. Op den duur kan het daarom een grote rol spelen bij het krijgen van huidkanker.

Wat is UVB-straling?

UVB-straling is een stuk krachtiger dan UVA-straling. In tegenstelling tot die laatste dringt het echter niet diep je huid binnen, maar bereikt het met name de opperhuid, de bovenste laag van je huid. Omdat het sterkere straling is zorgt UVB-straling echter wel veel sneller en eigenlijk direct voor schade aan de huid. Je huid maakt namelijk als reactie meer melanine aan, wat weer stimuleert om de cellen van je opperhuid dikker te maken ter bescherming. Meer melanine-aanmaak zorgt ook voor meer pigment/kleur en dat is de bruine kleur die je op je huid ziet verschijnen tijdens of na het zonnen. Je huid maakt dus een beschermingslaagje aan tegen de zon-verbranding. Dit laagje is echter niet sterk genoeg om je echt goed te beschermen. De schade blijft dus aanhouden en uitbreiden als je langdurig zonder bescherming in de zon blijft zitten.

“UVB-straling draagt bij aan de verhoogde kans op huidkanker”


UVB-straling is de straling waarvoor het meest wordt gewaarschuwd in de zomer. Hij is dan ook op z’n sterkst en UVB is daarom de straling die zorgt voor de meeste directe verbranding van je huid. Ook UVB-straling draagt bij aan de verhoogde kans op huidkanker, maar wel in iets mindere mate dan UVA omdat het minder ver je lichaam binnendringt.

Feiten & Fabels over UV-straling

Temperatuur/warmte heeft niets te maken met de kracht van de zon en dus de straling. De zonnestralen kun je eigenlijk opdelen in drie stukjes: het licht dat te zien is, de warmte die je kunt voelen en dan die UV-straling die eigenlijk zowel niet te zien als te voelen is. De UV-straling is het schadelijke gedeelte, maar heeft dus verder niets te maken met de warmte die je voelt.
Ook de lampen in je huis verspreiden UV-straling/ultravioletlicht. Dit kan zowel UVA- als UVB-straling zijn. Maar je hoeft je geen zorgen te maken: de hoeveelheid straling is veel kleiner dan bijvoorbeeld bij de straling van de zon.

Kan UV-straling door glas heen?

Ja! UVB-straling, de straling waarvan je het snelst verbrandt, kan niet door glas heen, maar UVA, de straling die het hele jaar aanwezig is, wel! Je bent dus achter glas niet per se beschermd tegen UV-straling. Juist omdat het om UVA-straling gaat is het extra verraderlijk. De schade van UVA-straling gebeurt dus namelijk dieper in je huid en laat langere schade achter.

Het mag duidelijk zijn dat er serieuze gevaren zitten aan UV-straling en dat deze straling van de zon dus slecht voor je kan zijn. Het gaat er vooral om hoe lang je in de zon zit en of je huid wel of niet beschermd is. Bescherm jezelf dus goed en houd te tijd in de zon kort!

De gevaren van de zonnebank

Als je graag een zongebruinde huid hebt, lig je in de zomer vast vaak uitgebreid in de zon. Wanneer het winter wordt voeg je hier wellicht nog een regelmatige sessie onder de zonnebank aan toe. Inmiddels is bekend dat de zonnebank slecht voor je huid en lichaam is. Maar hoe gevaarlijk is het nu precies en waarom is de zonnebank slecht voor je? En wat is het verschil met zonnen in de zon? We leggen het je graag uit.

Inhoudsopgave

  • Hoe ongezond is de zonnebank?
  • Wat maakt de zonnebank slecht?
  • Is de zonnebank minder slecht dan de zon?
  • Kan je gezond bruin worden zonder de zon?

Hoe ongezond is de zonnebank?

Ook ‘mooi bruin worden’ is ongezond. De bruine kleur is namelijk een waarschuwing van je lichaam. Het is een proces van je huid om zich te beschermen tegen teveel straling, Uv-straling in dit geval. Je huid start na contact met de zon of zonnebank een ontstekingsproces om je huid te beschermen tegen verdere verbranding: dit is de bruine kleur die je huid laat zien! De donkerdere kleur maakt het moeilijker voor de Uv-straling om je huid nogmaals binnen te dringen en verder aan te tasten. Deze ‘bescherming’ is wel van korte duur. Het mag dus duidelijk zijn dat je huid in eerste instantie niet gemaakt is om te zonnen.

De gezondheidsraad

Daarnaast is er veel onderzoek gedaan naar het verband tussen UV-straling (zon en zonnebank) en een grotere kans op huidmelanomen (kortgezegd huidkanker) en is sinds 2009 het gebruik van bruiningsapparatuur/zonnebank door de Gezondheidsraad gekenmerkt als “kankerverwekkend voor mensen”. Hiervoor was dit nog “waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen”.

Wat maakt de zonnebank slecht?

In het specifieke geval van de zonnebank of bruiningsapparatuur is er nog iets anders aan de hand. Er wordt gebruik gemaakt van een hogere stralingshoeveelheid waardoor je veel sneller de gebruinde kleur bereikt dan in de zon. Dit is natuurlijk precies de reden dat je onder de zonnebank gaat: snel en wanneer je maar wil bruin worden. Toch kun je je misschien voorstellen dat juist die hogere dosering van straling van een zonnebank slecht is voor je huid. De ‘aanval’ op je huid gaat veel sneller en is intenser.

Is de zonnebank minder slecht dan de zon?

In toevoeging op die schadelijkheid van zowel de zon als bruiningsapparatuur/zonnebanken moet nog wel gezegd worden dat een beperkte mate van straling juist wel goed is voor je huid. We kennen dit onder de naam vitamine D. Deze vitamine zorgt onder andere voor een goede werking van je spieren en voor het behoud van stevige botten en tanden. Je lichaam heeft dit nodig en een bepaalde mate van Uv-straling-opname is dus zeker wel goed voor je. Ook in de straling van zonnebanken zit deze zogeheten UVB-straling, die zorgt voor de opname van vitamine D, echter is de hoeveelheid zo weinig dat het niet opweegt tegen de schadelijkheid. De zonnebank is dus zeker niet beter voor je dan de zon. Je moet er dus zelfs voorzichtiger mee zijn.

Kan je gezond bruin worden zonder de zon?

Het simpele antwoord hierop is ‘Nee’. Je kunt niet gezond bruin worden zonder de zon. Bruin worden van de zon zelf brengt dus al gevaren met zich mee en is zeker niet altijd gezond te noemen; het gebruik van bruiningsapparatuur om dat bruine kleurtje te bewerkstelligen is zelfs nog een paar stappen slechter voor je. De snelheid waarmee je huid wordt aangevallen onder de zonnebank is niet tegen te houden en de eventuele voordelen wegen dus niet op tegen de nadelen. Het gezondst blijft het om je dagelijkse wandeling buiten te maken en op die manier met mate je vitamine D op te nemen.
Wees je dus bewust van de gevaren, vermijd de zonnebank en geniet met mate van de zon.